زاها حدید (۳۱ اکتبر ۱۹۵۰- ۳۱ مارس ۲۰۱۶) معمار برجسته عراقی-بریتانیایی در سبک «واسازی» بود. طراحیهای او با حرکت و جریان آمیخته است و ضمن پیروی از هندسه نااقلیدسی، نظم جدیدی را در فضا ایجاد میکند. معماری زاها حدید را میتوان تلاش برای ایجاد پلی میان مدرنیسم متقدم و عصر دیجیتال دانست. طراحیهای او اغلب مرزهای معمولی در معماری را به چالش کشیده و ترکیبی از طبیعت، جریانهای هنری پیشرو و همچنین از فناوریهای نوین الهام میگیرد.
ویژگی اصلی طراحیهای حدید خمیدگی است. حدید بهقدری منحنیها و خطوط مورب را دوست داشت که هرگز ساختمانی با خطوط مستقیم طراحی نکرد! این نگرش در طراحی، عموما چالشهایی را در خصوص استفاده از فولاد برای تیم سازنده بهوجود میآورد. در حالیکه استفاده از فولاد بهعنوان مصالح اصلی برای سازههای پشتیبانی و سازههای خمیده از جمله سقف همیشه مورد تاکید او قرار میگرفت.
ساختمانهایی که حدید طراحی کرد عموما این تصور را ایجاد میکنند که در حال حرکت هستند. این ویژگی رفته رفته به امضای معماری او تبدیل شد و آنقدر به طراحی این فرمهای مواج ادامه داد که او را «ملکه منحنی» نامیدند.
یکی از این طراحیها در مرکز «حیدر علی اف» در شهر باکو واقع در کشور آذربایجان ساخته شده است. همانطور که میبینید این ساختمان به یاد ماندنی بهشیوهای طراحی شده که مانند موجی غلتان زمین را فرا میگیرد.
حدید در سال ۲۰۰۴ نخستین زنی بود که به دریافت جایزه معماری «پریتزکِر» نائل آمد. او در طول دوران فعالیت حرفهای خویش حدود ۹۵۰ پروژه را در ۴۴ کشور جهان به اجرا درآورد. جالب است بدانید که زاها حدید در ایران هم دو پروژه زیبا را طراحی کرده است که در ادامه با آنها آشنا میشویم.
منطقه خوش آبوهوای فرشته تهران، میزبان ساخت یکی از لوکسترین و زیباترین هتلهای جهان با ۵۸ طبقه، ۸۱ سوئیت، ۴۰۰ اتاق کلا به وسعت ۱۶۰ هزار متر مربع است. این پروژه در حال حاضر گودبرداری عظیم خود تا عمق ۷۲ متری را پشت سر گذاشته و مراحل ساخت آن تا سالهای آینده ادامه دارد.
ساختمان این پروژه لوکس با ارتفاع ۲۳۰ متر، نه طبقه پارکینگ، هفت طبقه مرکز خرید و فروشگاههای صنایع دستی و سالنهای کنفرانس، سه طبقه تاسیسات، چهار طبقه مراکز تفریحی و رستوران، یک طبقه لابی مجلل و ۳۴ طبقه هتل را در خود جای میدهد که مجموعا با احتساب طبقهٔ همکف درمجموع ۵۱ طبقه را شامل میشود.
زاها حدید همچنین طراحی فاز دو برج میلاد که شامل هتل و ساختمان اداری و تجاری است را عهدهدار بوده است.
